fbpx

Psychoterapia online, Zdrowie psychiczne

Kiedy młodzież gubi się w sieci?

zdrowie psychiczne polskiej młodzieży

W trakcie pandemii odczuliśmy – prawdopodobnie mocniej niż kiedykolwiek – jak zależni jesteśmy od połączenia ze światem za pomocą internetu. Praca wprowadziła się do naszych salonów, a szkoła do dziecięcych pokoi. Część młodzieży przy okazji zdążyła zgubić się w sieci. Na oczach swoich rodziców. Uwierzycie?

  • Jak dostać się do wyznaczonej lokalizacji?
  • Jak nazywała się królowa Wielkiej Brytanii w 1894r?
  • Do której godziny otwarty jest pobliski sklep?

Te wszystkie informacje możemy uzyskać w kilka sekund korzystając ze smartphone’a czy komputera. Internet w telefonie jest czymś zwyczajnym, jeśli nie oczywistym, a jedynie niewielki procent społeczeństwa decyduje się nie korzystać z dobrodziejstwa technologii.

Pandemia wymusiła pod tym kątem pewne zachowania. Szkoła z konieczności stała się online. Pandemiczne obostrzenia, z zakazem poruszania na czele, najmocniej uderzyły właśnie w dzieci i młodzież. Nie tylko okresowo zakazując im poruszania się na zewnątrz, ale również ograniczając lub zupełnie uniemożliwiając korzystanie z wypracowanych (bardziej lub mniej uświadomionych) sposobów radzenia sobie z napięciem, lękiem, złością czy w końcu ciągłą niepewnością tego, co będzie. Sam okres dorastania jest bez wątpienia trudny sam w sobie, pełen zmagań, poszukiwania własnej tożsamości.  

Czy proces socjalizacji młodzieży jest możliwy także online?

W pracy z młodzieżą zdarza mi się nieraz usłyszeć, że młodzi ludzie zostali obrabowani z czasu intensywnych spotkań towarzyskich, poznawania nowych ludzi, randkowania – spraw, które pomagają w pewnym sensie stworzyć własną tożsamość oraz odnaleźć się w rzeczywistości.

W obecnych, pandemicznych warunkach zaspokajanie potrzeb rozrywki i spędzania czasu wolnego przeniosło się do świata wirtualnego. Co skutkuje tym, że młodzież kończąc lekcje online (lub nawet w ich trakcie) gra w gry, słucha podcastów, ogląda filmiki na YouTube czy Netflix. Nasza wyobraźnia może nam podsuwać obraz osoby wyalienowanej, oddzielonej od innych, zajmującej się samotną rozrywką zabijającą czas.


Dowiedz się więcej o psychoterapii online młodzieży w Wellbee: https://wellbee.pl/psychoterapeuta-mlodziezy


Może się okazać, że to, co z pozoru wygląda na spędzanie czasu w pojedynkę, jest wspólnym (np. poprzez specjalną usługę serwisów streamingowych) oglądaniem oraz komentowaniem treści.

Życie społeczne młodzieży w dużej mierze przeniosło się do Internetu i dla niektórych może być szokujące, że typową osobą nadużywającą Internetu wcale nie jest zapalony gracz Mincecrafta czy Counter Strike’a. Jak pokazuje raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, jest to raczej dziewczyna w wieku 15 – 17 lat intensywnie korzystająca z mediów społecznościowych. 

Mechanizm uzależnienia od internetu

Truizmem byłoby powiedzieć, że relacje społeczne są dla nas bardzo ważne. Młodzi ludzie nie są tu wyjątkiem, a też doświadczenia moje, jak i innych specjalistów są takie, że nastolatkowie dbają o relacje nawet bardziej, nawet jeśli bardzo rzadko spotykają się „na żywo”. Przed pandemią, być może zanim wielu z nas miało okazję doświadczyć tego na własnej skórze, można było się spotkać z kontrą że „to nie są prawdziwe relacje”.

W przeciwieństwie do powyższego stwierdzenia to, co ma największy potencjał uzależniający w korzystaniu z Internetu czy gier to właśnie kontekst społeczny. Można to zobaczyć na przykładzie sukcesu takich platform, jak Facebook, Twitter czy Twitch. Tym co wzmacnia korzystanie z tych serwisów są interakcje z innymi ludźmi: reakcje, polubienia, pozostałe interakcje. To właśnie stanowi wzmocnienie dla systemu społecznej nagrody, do którego wyewoluował nasz mózg.

Internet uzależnia od dopaminy

Na poziomie neuronalnym otrzymanie polubienia, czy pożądanej reakcji aktywizuje system nagrody, który wytwarza dopaminę – niejako „zapisując” to zachowanie, jako warte podtrzymywania i dające przyjemne odczucia. A jeśli coś sprawia przyjemność, jest „sposobem” radzenia sobie z napięciem czy trudnymi sytuacjami to dlaczego by tego nie kontynuować?

Tu pojawia się pierwszy „haczyk” na który łapie się mózg osoby uzależniającej się. Badania Kim i Kim (2010) wskazują, że potencjał uzależniający gier czy Internetu jest dwukrotnie silniejszy niż ten, który obserwujemy na przykład w przypadku substancji psychoaktywnej jaką jest alkohol.

Jakie są czynniki powodujące mechanizm uzależnienia?

Oczywiście nie każda osoba korzystająca z sieci będzie jej nadużywała czy się uzależni. Możemy zaobserwować szereg czynników prowadzących do uzależnienia. Możemy do nich zaliczyć:
– niezaspokojone potrzeby związane z akceptacją w grupie rówieśniczej;
– trudne relacje z członkami rodziny;
– doświadczanie silnego stresu związanego ze szkołą;
– przemoc rówieśnicza, również online w postaci mowy nienawiści czy bullyingu;
– brak alternatywnych sposobów odreagowania napięcia/ trudnych sytuacji.

Czym jest uzależnienie?

Podobnie jak w przypadku „tradycyjnych” form uzależnienia, takich jak uzależnienie od substancji psychoaktywnych, dużą częścią problemu jest utrata kontroli nad korzystaniem – używanie dłużej niż to było zamierzone oraz kontynuowanie korzystania mimo wcześniejszych prób ograniczenia.

W odróżnieniu od uzależnienia od substancji nie udało się wskazać typowych reakcji odstawiennych (tzw. głodów) związanych z zaprzestaniem korzystania, co powoduje trudności diagnostyczne. To zaś w przypadku szerokiej normy zachowań, jaką obserwujemy u nastolatków może stanowić problem w odróżnieniu tego, co jest jeszcze normą, a co już zaburzeniem.

Depresja i zaburzenia lękowe, a uzależnienia

W praktyce klinicznej obserwuje się wysokie współwystępowanie zaburzeń korzystania z Internetu z diagnozami zaburzeń psychicznych, takich jak depresja czy zaburzenia lękowe. Niejasna jest relacja pomiędzy tymi zaburzeniami: może być tak, że to depresja czy zaburzenia lękowe są pierwotnym problemem, a nadużywanie Internetu jest „jedynie” nieadaptacyjnym mechanizmem radzenia sobie.

Może być też tak, że nadużywanie Internetu prowadzi do zaprzestania korzystania z innych sposobów radzenia sobie oraz utraty kontroli, co skutkuje obniżonym nastrojem w związku z konsekwencjami społecznymi, szkolnymi oraz utratą zainteresowań. Prawdopodobnie można założyć interakcję tych czynników, czyli innymi słowy – prawda leży gdzieś pośrodku.

Praca terapeutyczna z nastolatkami uzależnionymi od internetu

Tym, co odróżnia proces leczenia uzależnień od substancji i problematycznego korzystania z Internetu, jest cel. W świecie tak połączonym i tak zależnym od technologii pozbawienie kogoś możliwości korzystania z sieci mogłoby prowadzić do wykluczenia społecznego, a z pewnością stworzyłoby kolejny problem. Celem zatem nie będzie abstynencja, tylko nauka zdrowego sposobu korzystania z urządzeń.

Wypracowuje się to poprzez:

  • rozmowę o alternatywnych sposobach radzenia sobie z trudnościami (z czego mogę skorzystać?);
  • naukę rozpoznawania, nazywania i akceptowania emocji;
  • pracę nad mechanizmami samoregulacji;
  • współpracę z rodzicem/ami lub opiekunem/ami.

Są to oczywiście rzeczy, które łatwiej jest napisać/powiedzieć niż wykonać. Ważną częścią spotkań terapeutycznych jest ustalenie zasad obowiązujących w domu, do czego potrzebni są opiekunowie. Bez nich wprowadzenie zmian może się okazać bardzo trudne dla młodego człowieka, co więcej – jak pokazują badania – pogłębiona relacja z rodzicem jest jednym z głównych czynników leczniczych w przypadku stwierdzenia zaburzenia, ale też istotnym czynnikiem profilaktycznych.

Czy skuteczna walka z uzależnieniami behawioralnymi wśród młodzieży jest możliwa?

Wydaje się być to strategią daleką od optymalnej, gdyż w ten sposób młody człowiek nie nauczy się monitorowania własnych zachowań i w przyszłości może powrócić do wcześniejszych mechanizmów. Sednem oddziaływań terapeutycznych jest przywrócenie kontroli poprzez znalezienie zasobów, które pozwolą rozwinąć w osobie adaptacyjne mechanizmy radzenia sobie z trudnościami.

autor:
Wojciech Pokój – terapeuta uzależnień, psychoterapeuta młodzieży w wellbee.pl


Wellbee umożliwia dostęp do 
płatnej psychoterapii online,
prowadzonej przez 
psychoterapeutki oraz psychoterapeutów
pracujących w następujących nurtach terapeutycznych:


Psychoterapia online w wellbee
Psychoterapia online w wellbee – zadzwoń i umów termin: +48 799 394 006

#porozmawiajmy 2020 2021 cennik depresja dobrostan psychiczny dzień walki z depresją esencjablog.pl event online internal family systems kobieca psychika lęk przed bliskością Monika Dąbrowska monika kawecka męska psychika opiekun terapii podsumowanie postanowienia na 2021 postanowienia noworoczne presja projekt the presja przemoc psychiczna psycholog psychoterapeuci piszą psychoterapeuta psychoterapeutka psychoterapia psychoterapia online raport Richard C. Schwartz Sieć Przyjaciół Zdrowia Psychicznego startup style przywiązania system wewnętrznej rodziny terapia depresji terapia schematów terapia TSR toksyczne relacje webinarium wellbee wewnętrzny krytyk wydarzenie wypalenie zawodowe zdrowie psychiczne związki i relacje międzyludzkie


Zostaw komentarz